Wie mogen er allemaal stemmen?
Bij de gemeenteraadsverkiezingen mogen de volgende mensen stemmen:
• alle ingezetenen van de gemeente die afkomstig zijn uit een lidstaat van de Europese Unie en vreemdelingen die minimaal 5 jaar onafgebroken legaal in Nederland wonen;
• Mensen die wegens een geestelijke stoornis onder curatele zijn gesteld, kunnen ook aan de verkiezing deelnemen. Deze mensen waren tot voor kort uitgesloten van het kiesrecht. De Grondwet en Kieswet zijn op dit punt in 2008 aangepast. Deze mensen ontvangen dus van hun gemeente ook een stempas.
Mensen die door de rechter uit het kiesrecht zijn ontzet als bijkomende straf bij een strafrechtelijke veroordeling mogen niet stemmen.
Kan ik mijn stem in een andere gemeente uitbrengen?
Nee, u kunt bij de gemeenteraadsverkiezing alléén stemmen in uw eigen gemeente.
Kan ik blanco stemmen?
De mogelijkheid bestaat om blanco te stemmen. U kruist dan geen van de vakjes aan en maakt geen andere aantekeningen op het stembiljet. U vouwt uw stembiljet onbeschreven dicht en stopt het in de stembus.
Een blanco stem wordt wel meegenomen bij het bepalen van de opkomst (het aantal mensen dat naar het stembureau is gekomen om te stemmen). Een blanco stem telt niet bij de berekening van de uitslag en de kiesdeler/kiesdrempel. Daarvoor worden uitsluitend de stemmen die uit zijn gebracht op een van de kandidaten geteld.
Het uitbrengen van een blanco stem heeft, evenals het niet-stemmen, geen enkele invloed op de zetelverdeling. Dat een niet-uitgebrachte stem naar de grootste partij gaat, is een misvatting.
Wanneer wordt mijn stem als ongeldig aangemerkt?
Een stem is ongeldig wanneer die is uitgebracht op een ander stembiljet dan u is uitgereikt in het stembureau. Ook is een stem ongeldig wanneer u niet duidelijk maakt op wie u stemt (door het geheel of gedeeltelijk rood maken van het witte stipje in het stemvak), of wanneer u meerdere vakjes rood maakt of met een andere kleur pen stemt. Schrijf verder niet op het stembiljet.
Wat moet ik bij me hebben om te mogen stemmen?
Om te kunnen stemmen moet u uw stempas en een geldig identiteitsbewijs meenemen. Zonder uw stempas en identiteitsbewijs mag u niet stemmen.
Ik heb nog geen stempas ontvangen. Wat moet ik doen?
Het is mogelijk dat u officieel pas na 19 januari 2010 (de dag van de kandidaatstelling) officieel ingeschreven bent in de basisadministratie van de gemeente Someren.
U bent dan kiesgerechtigd in uw vorige gemeente. Staat u op 19 januari wel officieel in de gemeente Someren ingeschreven, vraag dan persoonlijk alsnog een stempas aan op het gemeentehuis. Dit kan tot uiterlijk dinsdag 2 maart 2010 tot 12.00 uur en dit moet u persoonlijk doen. Neem een geldig identiteitsbewijs mee!
Het is nog geen 3 maart 2010, maar ik ben mijn stempas kwijt of hij is stuk gegaan. Wat moet ik doen?
Vraag dan op het gemeentehuis een nieuwe aan. Dit kan tot uiterlijk dinsdag 2 maart 2010 tot 12.00 uur en dit moet u persoonlijk doen. Neem een geldig identiteitsbewijs mee! Een nieuwe stempas wordt slechts eenmaal verstrekt. Wanneer u de stempas opnieuw kwijtraakt kunt u dus niet deelnemen aan de verkiezingen.
Het is vandaag 3 maart 2010 en ik heb geen stempas. Wat moet ik doen?
Helaas, u kunt vandaag niet stemmen. Ook wanneer u zich meldt bij uw vertrouwde stembureau en uw identiteitsbewijs toont, kan er geen nieuwe stempas worden afgegeven. Reden hiervoor is dat het bezit van uw stempas bewijs is dat u uw stem nog niet in een ander stemlokaal heeft uitgebracht. Zonder dit bewijs mag u niet stemmen.
Waarom moet ik mij identificeren?
Bij het stemmen in een willekeurig stemlokaal, beschikt het stembureau niet over een lijst met alle kiezers die in dat stemlokaal hun stem kunnen uitbrengen. Het stembureau moet dus op een andere manier zeker stellen dat u de rechtmatige houder van de stempas bent. Dat doet het stembureau door de persoonsgegevens van uw stempas te vergelijken met de persoonsgegevens van uw identiteitsbewijs. Anders zou het kunnen gebeuren dat u uw stempas kwijt raakt en een andere kiezer, die zich dan voor u uitgeeft, uw stem uit brengt. Ook wordt zo voorkomen dat stempassen “geronseld” worden en door derden gebruikt worden om mee te stemmen.
Wat zijn geldige identiteitsbewijzen?
Een geldig identiteitsbewijs is een document waaruit de identiteit van een persoon blijkt. In Nederland worden de volgende documenten geaccepteerd:
• een geldig Nederlands paspoort;
• een geldige Nederlandse identiteitskaart;
• een geldig Nederlands (bromfiets)rijbewijs;
• voor vreemdelingen is hun verblijfsdocument een geldig identiteitsbewijs;
• Bent u afkomstig uit één van de lidstaten van de Europese Unie of één van de landen aangesloten bij de Europese Economische Ruimte (IJsland; Liechtenstein; Noorwegen) dan kunt u zich met uw nationale paspoort, identiteitskaart of rijbewijs identificeren;
• Identiteitsbewijzen van andere landen zijn geen geldige identiteitsbewijzen: u kunt zich dus niet identificeren met bijvoorbeeld een Turks, Marokkaans, Russisch, Australisch, Japans, of Amerikaans identiteitsbewijs;
• Personen die werkzaam zijn bij een in Nederland gevestigde diplomatieke of consulaire vertegenwoordiging of een internationale organisatie en uit een EU-lidstaat afkomstig zijn, kunnen zich bovendien legitimeren met een zogenaamd document voor geprivilegieerden dat is afgegeven door de Nederlandse overheid.
• Bent u uw identiteitsbewijs kwijt, of is het gestolen, dan kunt u uw stem uitbrengen door een kopie te tonen van het proces-verbaal van vermissing dat is opgemaakt door de politie. Daarnaast moet u een ander pasje of document, voorzien van uw naam en foto, tonen aan het stembureau. Daarmee kan het stembureau u laten stemmen.
U kunt u niet identificeren met andere pasjes en kaarten, zoals een openbaarvervoerkaart, bedrijfspas, collegekaart, bankpas of zwemabonnement. U kunt u ook niet identificeren met een identiteitsbewijs dat verlopen is.
Mijn identiteitsbewijs is verlopen. Kan ik nog stemmen?
Het identiteitsbewijs dat u gebruikt moet op de dag van de verkiezing - 3 maart 2010 - geldig zijn. Controleer dus goed of uw document eventueel eerst vernieuwd moet worden. Houdt er rekening mee dat de aanvraag van een paspoort, identiteitskaart of rijbewijs een week duurt. Met een spoedprocedure kan uw nieuwe document in principe de volgende werkdag geleverd worden, maar daarvoor betaalt u wel extra.
Wanneer u op 3 maart 2010 ontdekt dat uw identiteitsbewijs is verlopen, dan kunt u niet stemmen. Zonder geldig identiteitsbewijs is stemmen niet mogelijk.
Ik kan zelf niet stemmen. Kan ik iemand anders mijn stem laten uitbrengen?
U kunt een andere kiezer machtigen om uw stem uit te brengen. Wanneer u een stempas heeft ontvangen, kunt u iedere kiesgerechtigde binnen uw eigen gemeente machtigen.
Om iemand te machtigen, vult u de achterkant van de stempas in. Vergeet daarbij de ondertekening niet. De stempas geeft u aan degene mee die namens u stemt (uw gemachtigde). Dit kan tot op de dag van de verkiezingen. Ook moet u een kopie van uw identiteitsbewijs meegeven aan uw gemachtigde. Zonder deze kopie te tonen aan het stembureau, kan uw gemachtigde uw stem niet uitbrengen. Voorkom misbruik van uw identiteitsbewijs door de kopie terug te vragen en/of op de kopie te schrijven dat deze alleen bestemd is voor gebruik bij het uitbrengen van uw volmachtstem.
Ik ga een volmachtstem uitbrengen. Moet ik voor die persoon ook een identiteitsbewijs meenemen?
Ja, u moet zowel uw eigen identiteitsbewijs tonen als een kopie van het identiteitsbewijs van degene die u heeft gemachtigd.
Wat doet de gemeenteraad eigenlijk?
De gemeenteraad bekleedt een belangrijke functie binnen de gemeente: het is het hoogste orgaan. Dit is vastgelegd in de Grondwet. De hoofdtaken van de gemeenteraad zijn het vaststellen van het beleid en het toezien op de uitvoering daarvan. Samen met het college van B&W (burgemeester en wethouders) – dat belast is met het dagelijkse bestuur van de gemeente – neemt de gemeenteraad besluiten over alle mogelijke zaken. De raad controleert het college van B&W bij de uitvoering van de genomen besluiten. De gemeenteraad heeft een grote invloed op de gang van zaken in de gemeente.
Hoe worden de zetels van de gemeenteraad over de politieke partijen verdeeld?
Eerst wordt per stembureau geteld hoeveel stemmen op de kandidaten zijn uitgebracht. De stembureaus geven hun uitslag door aan de burgermeester en wethouders. Zij geven de verzamelde gegevens weer door aan het centraal stembureau CSB. Na het tellen van de stemmen worden de zetels door het CSB over de verschillende politieke partijen verdeeld.
Wat is de kiesdeler?
Nadat alle stemmen zijn geteld wordt de kiesdeler berekend. De kiesdeler is het aantal stemmen dat een partij nodig heeft om één zetel in de gemeenteraad te bemachtigen. Hiervoor wordt het totaal aantal uitgebrachte geldige stemmen gedeeld door het aantal zetels.
Voorbeeld: in de gemeente Someren zijn 7.990 stemmen uitgebracht er zijn 17 zetels te verdelen. Een politieke partij heeft dan 470 (7.990:17) stemmen nodig om een zetel in de gemeenteraad te krijgen. De kiesdeler in dit voorbeeld is dus 470 stemmen. Als de kiesdeler eenmaal berekend is, worden de zetels verdeeld.
Wat is een restzetel en hoe wordt deze verdeeld?
Na de eerste zetelverdeling zullen er in het algemeen nog te verdelen zetels overblijven, de zogenaamde restzetels. Deze worden afhankelijk van het aantal zetels in een gemeenteraad verdeeld volgens het systeem van de grootste overschotten (bij gemeenten met minder dan negentien gemeenteraadsleden, dit zijn gemeenten met minder dan 20.000 inwoners). Uiteindelijk worden zo alle zetels over de politieke partijen verdeeld.
Wat is een lijstverbinding?
Politieke partijen kunnen hun kansen op een restzetel vergroten door een lijstverbinding aan te gaan. Bij de verdeling van de restzetels worden de partijen die onderling hun kandidatenlijsten hebben verbonden als één partij beschouwd.
Wie van de deelnemende partijen binnen de lijstverbinding de extra restzetel(s) krijgt, is afhankelijk van de uitslag. Van de regeling wordt gebruikgemaakt door partijen die zich min of meer verwant met elkaar voelen. In Someren hebben de VVD en Leefbaar Someren een lijstverbinding.
Hoe worden de zetels van de gemeenteraad over de kandidaten verdeeld?
Nadat de zetels door het Centraal Stembureau (CSB) over de partijen zijn verdeeld, wordt vastgesteld welke kandidaten zijn gekozen. Eerst wordt gekeken of er kandidaten met voorkeurstemmen zijn gekozen. Voorkeurstemmen zijn stemmen die op een bepaalde kandidaat zijn uitgebracht. Om met voorkeurstemmen in de gemeenteraad van Someren te komen, heeft een kandidaat een aantal voorkeurstemmen nodig dat groter is dan 50 % van de kiesdeler. Nadat kandidaten die met voorkeurstemmen zijn gekozen een zetel toebedeeld hebben gekregen, worden de overige nog te verdelen zetels aan de andere kandidaten toegewezen in de volgorde van de lijst.