Geluidsscherm A67

Gemeente Someren wil een geluidsscherm langs de A67 ter hoogte van Lierop plaatsen. Tijdens de bewonersavond van 19 oktober 2021 is het plan aan de inwoners gepresenteerd. De gemeente deelde vragenlijsten uit waarop de aanwezigen hun voorkeur voor de uitvoering van het scherm mochten aangeven. Ook was er ruimte voor vragen. Hieronder staan, samengevat, de vragen en antwoorden en aanvullende informatie.  

Een stukje geschiedenis vooraf

In 2013 stelde het ministerie van Infrastructuur en Milieu een definitief saneringsprogramma vast, waardoor procedures gestart en ontwerpen gemaakt konden worden voor de komst van een geluidsscherm. Het voornemen was om het geluidsscherm in 2015 te realiseren, totdat Rijkswaterstaat een jaar later de capaciteitsverhoging van de A67 wilde verkennen. Dat betekende dat er extra rijstroken op de plaats van het geplande scherm zouden komen. Uiteindelijk kwam in 2020 het definitieve besluit dat de verbreding ter hoogte van Lierop niet doorgaat. Daarmee is de weg vrij om het geluidsscherm te realiseren.  

Hoe komt het scherm er uit te zien?

Het geluidsscherm komt langs de snelweg aan de zijde van de dorpskern Lierop te staan met een lengte van 1250 meter en een hoogte van 4 meter. Het krijgt transparante delen langs het autobedrijf aan de Hogeweg en langs het viaduct Steemertseweg. Het niet transparante gedeelte wordt aan de dorpszijde begroeid met klimop en verder is het scherm voorzien van een nooddeur en werkpad. Er is destijds gekozen voor een zo lang mogelijk scherm zodat een groot deel van de noordelijke kom van Lierop ook profiteert van een verlaging van de geluidsbelasting. 

Wat voor effect heeft het scherm op het geluid?

Het scherm absorbeert voor een deel het geluid door panelen die ervoor zorgen dat geluidsgolven in sterkte afnemen. Dichtbij bij het scherm, aan de zuidzijde, is de geluidsvermindering het grootst, maar ook op grotere afstand is een afname van geluid in het zuiden hoorbaar.
Het geluidseffect van het scherm op de woningen aan de noordzijde van de A67 is meegenomen in de onderzoeken, die ten grondslag liggen aan het besluit van het ministerie op het saneringsprogramma. Berekeningen wijzen uit dat het effect van het absorberend scherm inclusief de geluidsreflecterende transparante schermdelen voldoet aan de vastgestelde waarden.

Deze waarden zijn vastgesteld in theoretische modellen, meet- en rekenvoorschriften en jaargemiddelden die Rijkswaterstaat hanteert. In heel Nederland moeten berekeningen hier dan ook aan voldoen. In die rekenprogramma’s wordt gekeken naar het effect van een scherm en daarin wordt uitgegaan van allerlei omstandigheden die invloed hebben, zoals het weer. Bij de windrichting bijvoorbeeld gaan ze uit van omstandigheden die het meest effect sorteren, zoals meewindcondities. 
Op 4 juli 2013 besloot het ministerie van Infrastructuur en Milieu dat het toekomstig geluidsscherm voldoet aan de eisen die het saneringsprogramma oplegt. 

Tijdens de bewonersavond werd gevraagd naar het uitvoeren van een nulmeting voor het geluid aan de noordzijde van de A67. Zo’n meting brengt de huidige geluidstoestand in kaart die kan worden meegenomen als uitgangspunt voor toekomstig vergelijkend onderzoek. Lokale metingen leiden echter niet tot een betrouwbare vergelijking, omdat metingen door wisselende en tijdelijke omgevingsfactoren (denk aan weeromstandigheden, verkeersdrukte, tijdstip, verkeersomleidingen, etc.) nooit hetzelfde zijn.  
Er kan nooit met zekerheid worden gezegd of een verschil in beide metingen wordt veroorzaakt door het scherm óf door een of meerdere omstandigheden. Daarom worden door Rijkswaterstaat, Bureau Sanering Verkeerslawaai en de gemeente Someren geen nulmetingen uitgevoerd.

Wat betekent het scherm voor de flora en fauna?

De flora en fauna zijn belangrijke aspecten om bij het plan te betrekken en gezien het aantal vragen zijn de inwoners van Lierop ook begaan met de natuurwaarden. 
Zo werd gevraagd naar de toekomst van de bestaande bomen langs de A67. Het antwoord hierop is dat ze voor de aanleg helaas verwijderd moeten worden. Vanuit een herplantplicht en in overleg met grondeigenaar Rijkswaterstaat bepalen we waar daarvoor in de plaats jonge bomen terugkomen. 
Een flora- en faunaonderzoek wordt uitgevoerd en daaruit zal blijken of negatieve natuureffecten moeten worden voorkomen of met maatregelen teniet worden gedaan. Denk aan nestkasten of groenvoorzieningen. Sowieso worden de transparante delen van het scherm zó ontworpen dat de kans klein is dat vogels er tegenaan vliegen. 

Hoe zit het met stikstof?

Stikstof op zichzelf is niet schadelijk voor mens en milieu, 78% van de lucht bestaat er namelijk uit. Maar er zijn verbindingen van stikstof die we stikstofoxiden noemen en samen met ammoniak kan hieruit fijnstof ontstaan. Het geluidsscherm zal bestaan uit houtvezelbeton en deze structuur, zo heeft onderzoeksbureau TNO aangetoond, breekt stikstofmonoxide af en helpt zo om fijnstof tegen te gaan. 

Waarover kunnen we nog meebeslissen?

Door het ministerieel besluit heeft het geluidsscherm een onherroepelijke status gekregen en ligt het verankerd in het landelijk geluidsregister. Met andere woorden: de plaatsing, lengte en hoogte zijn een vaststaand feit. 
Door de Lieropenaren mag wel beslist worden over zaken zoals het lijnenspel (aan de kant van de snelweg) en de kleur van het scherm. Zo ziet een meerderheid van de aanwezigen die de vragenlijst invulde graag de uitvoering met horizontale lijnen en was er geen voorkeur anders dan de standaard grijze paneelkleur. Deze zaken worden verwerkt in het ontwerp.

Waar kan ik terecht voor meer informatie?

Alle stukken die ten grondslag liggen aan de besluiten zijn inmiddels gearchiveerd. De akoestische onderzoeken en de beschikkingen zijn te vinden in het geluidsregister van Rijkswaterstaat. Op verzoek en tegen betaling (legesverordening) kunnen een of meerdere documenten worden verstrekt.

Hoe verder?

Na de informatieavond zijn de voorbereidende werkzaamheden opgepakt. De gemeente voert overleg om de nodige grond te verwerven en de vereiste vergunningen worden aangevraagd. Op basis van de technische uitwerkingen worden aannemers gevraagd het werk uit te voeren. We verwachten eind 2022 met de realisatie te starten, mits de grond is verworven en de vergunningen zijn ontvangen.