Blanco of ongeldige stemmen

Tijdens verkiezingen kan een kiezer naast een geldige stem ook blanco of ongeldig stemmen. Beide opties tellen mee voor de opkomst, maar hebben geen invloed op de uitslag. Alleen stemmen op kandidaten tellen mee voor de zetelverdeling en de kiesdeler.

Blanco stem

Een blanco stem is een stembiljet waarop niets is ingevuld. Aandachtspunten bij een blanco stem zijn:

• Het stembiljet is helemaal leeg: geen bolletje is ingekleurd en er staat niets geschreven;

• De blanco stem telt wel mee voor de opkomst, maar niet voor de uitslag of de kiesdeler;

• Een blanco stem gaat niet naar de grootste partij of naar welke partij dan ook.

Ongeldige stem

Een stem is ongeldig als het stembiljet niet volgens de regels is ingevuld. Dat kan bijvoorbeeld als:

• Meerdere bolletjes zijn ingekleurd;

• Het niet duidelijk is op wie gestemd wordt;

• Er iets op het stembiljet is geschreven waardoor de kiezer herkenbaar wordt;

• Er niet met rode kleur is ingevuld;

• Er wel is getekend of geschreven, maar geen bolletje rood is gemaakt.

Ook een ongeldige stem:

• Telt wel mee voor de opkomst;

• Telt niet mee voor de uitslag of de kiesdeler.

Als iemand een fout maakt bij het invullen, kan hij of zij het stembiljet teruggeven aan de voorzitter. Die maakt het biljet onbruikbaar en geeft één keer een nieuw stembiljet. 

Registratie door stembureaus

Stembureaus vermelden het aantal blanco stemmen en ongeldige stemmen apart in het proces‑verbaal. Omdat niet alle stembiljetten even gemakkelijk te beoordelen zijn, is er een brochure met voorbeelden beschikbaar gesteld op de website van de Kiesraad.